Artysta miesiąca - Tomasz Koclęga

Tomasz Koclęga

(ur. 1968 w Zawierciu) – polski rzeźbiarz. Wykładowca na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, na Wydziale Grafiki w Katowicach, w pracowni rysunku i malarstwa prof. Jacka Rykały oraz pracowni litografii prof. Adama Romaniuka. Dyplom otrzymał w 1993 roku.

Rozmowa z Tomaszem Koclęgą

Co jest punktem wyjścia do Pana pracy rzeźbiarskiej – idea, forma czy materiał?

Praktycznie zawsze idea, ale idea rozumiana szeroko. Idea taka przyświeca raczej grupie rzeźb, ale nie rozumianej jako kompozycja wieloelementowa, tylko bardziej jako otwarty cykl prac, dotykający jednego problemu. W tym kontekście idea jest zawsze pierwsza i najważniejsza. Pracuję zazwyczaj nad wieloma pracami odnoszącymi się do danej idei i wówczas kluczową staje się forma. Czyli do momentu podjęcia fizycznej pracy nad rzeźbą najważniejsza jest idea, ale w momencie, gdy rzeźba powstaje już fizycznie dominuje forma. Do niedawna mniejszą wagę przykładałem do materiału. Prace z żywicy lub brązu dają niemal pełną swobodę w operowaniu formą, dlatego materiał nie był uwzględniany na etapie projektu. Od kilku lat pracuję też w marmurze, co zmieniło moje podejście w tej kwestii. Projekty do tych prac powstają z uwzględnieniem specyfiki materiału, co przy pracy w kamieniu jest bardzo istotne. Podobnie jak było przy monumentalnych rzeźbach w śniegu, którymi zajmowałem się przez 10 lat.

Jaką rolę odgrywa fizyczny proces pracy z materią w Pana praktyce?

To ciekawy i ważny dla mnie temat, zwłaszcza w dobie powszechnej cyfryzacji wielu obszarów życia i działania człowieka, w tym sztuki i rzeźby. W moim wypadku odpowiedź jest prosta. Fizyczny kontakt z materiałem, w którym rzeźbię, jest dla mnie bardzo ważny. Fakt, że każda rzeźba powstała w „moich dłoniach”, jest dla mnie kluczowy. W moim przypadku manualny, bezpośredni kontakt z materią, z której powstają rzeźby, a zazwyczaj powstają z glinki samoutwardzalnej, jest tym momentem twórczym, tą chwilą, kiedy przekazywane jest to „autorskie tchnienie, magiczne ożywienie”. Jest to dla mnie również swoista forma kontemplacji, skupienia. Trudno mi to przekazać słowami, ale ten dotyk bryły, nad którą pracuję, jest bardzo istotny. Dosłownie czuję, gdzie forma jest już dobra, skończona, a gdzie wymaga dalszej pracy. Ta haptyczność jest mi niezbędna. Rozwój technologii nie jest mi jednak obojętny. Z przyjemnością pracuję od kilku lat w modelu hybrydowym – jak go nazwałem. Mam na myśli wykorzystanie technologii skanów 3D oraz druku 3D. Technologie te dają zupełnie nowe możliwości. Są one bardzo istotne, kiedy praca nad rzeźbą ma charakter transgraniczny, transkontynentalny. W mojej ponad trzydziestoletniej praktyce artystycznej wykorzystanie tych technologii diametralnie zmieniło i poszerzyło mój warsztat pracy, mimo iż w dalszym ciągu pracuję manualnie.

Jak relacja rzeźby z przestrzenią wpływa na jej ostateczny kształt?

Każda rzeźba oddziałuje na przestrzeń wokół i vice versa. Wydawało by się, że to dość błahe i oczywiste spostrzeżenie. No bo i tak to jest, ale nie dla wszystkich jest to oczywiste lub, co gorsza, istotne. Wieloletnie doświadczenie uczy pokory. W większości przypadków autor rzeźby ma niewielki wpływ na relacje jego rzeźby z otaczającą go przestrzenią. Rzeźby lokowane są w przestrzeni przez ich nabywców, przez dekoratorów wnętrz lub architektów. W zależności od rejonu świata klienci ufają im bardziej lub mniej. W wielu krajach wręcz bezgranicznie. Niestety spore grono z tych osób ma bardzo słabe wyczucie relacji przestrzennych. Dochodzą do tego różnice kulturowe oraz odmienne postrzeganie estetyki. Dodatkowymi aspektami lokowania rzeźby, zwłaszcza w Azji, gdzie często pracuję, są elementy takie jak Vastu lub Feng Shui. Całość tych zjawisk często odsuwa rzeźbę na dalszy plan, a ona sama musi się nie tylko wpasowywać w przestrzeń, ale również w ramy kulturowe, które tą przestrzenią rządzą. Być może ta odpowiedź odchodzi nieco od zadanego pytania, ale chciałem na ten problem zwrócić uwagę. Ale wracając do sedna, do pytania „jak relacja rzeźby z przestrzenią wpływa na jej ostateczny kształt?” – tutaj sprawa jest trochę prostsza. O ile rzeźba powstaje jako project site specific, czyli jest projektowana do konkretnej przestrzeni, wówczas na pewno przestrzeń ta wpływa na jej kształt. Zawsze staram się wkomponować pracę w przestrzeń, aby zyskała na tym owa przestrzeń, a rzeźba prezentowała się odpowiednio dobrze. Inaczej sytuacja wygląda, jeśli rzeźba jest „adaptowana” do przestrzeni jako obiekt gotowy, zakupiony w galerii. Wówczas w grę wchodzą dwa scenariusze – zarówno dobry, jak i zły. O ile ta przestrzeń aranżowana jest z udziałem fachowca, galerzysty lub architekta, to można mieć nadzieję na dobre relacje przestrzenne pomiędzy danym miejscem a rzeźbą. Często jednak obserwuję, że rzeźby lokowane są w fatalnych miejscach, bez minimalnej przestrzeni wokół, bez odpowiedniego tła, spychane w kąt lub niemal doklejane do ściany...

W którym momencie wie Pan, że rzeźba jest skończona?

Trudno jednoznacznie wskazać taki moment. Zawsze jest to decyzja poprzedzona długą obserwacją. Zazwyczaj, gdy rzeźba jest już praktycznie gotowa, zostawiam ją na kilka dni, aby wrócić do niej po przerwie. W pracowni stworzyłem specjalne stanowisko, gdzie modele rzeźb umieszczam na talerzu obrotowym, podświetlam je z różnych stron, obserwując bryłę. Sprawdzam kierunki i kąty, analizuję detale. Prawie zawsze robię ostateczne korekty. No i przychodzi taki moment, że mówię: „OK. Jest gotowe”. Ale kiedy to się dzieje, to chyba niemożliwe do przewidzenia...

Tomasz Koclęga o procesie twórczym

Wybrane wydarzenia

K-Art Fair Daejeon

Głównym sponsorem wydarzenia było miasto Daejeon. Targi były przeznaczone wyłącznie dla galerii. Osobną częścią K-Art Fair Daejeon była prezentacja stoisk narodowych, w ramach których artyści z wielu krajów świata zostali zaproszeni do zaprezentowania swojej twórczości.

Polską sztukę współczesną reprezentowali następujący artyści, zaproszeni przez organizatorów: Tomasz Koclęga, Katarzyna Moczulska, grupa Łódź Kaliska oraz Juliusz Sokołowski, prezentowani przez Kantor Sztuki, a także Łukasz Patelczyk, prezentowany przez Galerię Fijewski.

HOPE

25 czerwca 2024 roku, rok po ogłoszeniu zwycięskiego projektu, odbyła się inauguracja monumentalnej rzeźby „Hope”, odlanej z 7 ton brązu.

W uroczystości, zorganizowanej przez Uniwersytet KAIST w Daejeon, wzięli udział zaproszeni goście oraz przyjaciele. Wśród najważniejszych gości znaleźli się: Jego Ekscelencja Piotr Ostaszewski, Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Korei Południowej, Kwang Hyung Lee, Prezydent Uniwersytetu KAIST, Kim Young-Chan, Przewodniczący Grupy GOLFZONE NEWDIN, Suk Hyeon-Jeong, Dyrektor Muzeum Sztuki KAIST, oraz Małgorzata Radomska, właścicielka Galerii Sztuki Pinakoteka w Gdańsku.

Krucha Doskonałość – wystawa w Galerii Pinakoteka

Wystawa jest próbą pokazania wielkości człowieka z jego pięknem, geniuszem, nieskazitelnością a z drugiej strony delikatności, kruchości i nieporadności w zmaganiu się z rzeczywistością. Doskonałe wyczucie formy artysty umożliwia widzom zgłębianie i odkrywanie prawdy o człowieku, zarówno w sferze emocjonalnej jak również na poziomie intelektualnym.

Rzeźby są odzwierciedleniem ludzkich postaw, w sposób autentyczny opowiadają o pokonywaniu niewidzialnych barier, budowaniu relacji, poszukiwaniu szczęścia, dążeniu ku doskonałości. Codzienność widziana oczami artysty, oparta o jego doświadczenia i obserwacje.

Rzeźba monumentalna „Stone”

Rzeźba „Stone” została sprzedana jako realizacja przeznaczona do stałej ekspozycji w przestrzeni publicznej Gdańska.
Od kwietnia 2023 roku obiekt prezentowany jest na terenie Garnizonu, nowo zrewitalizowanej dzielnicy miasta.”

Praca zlokalizowana jest naprzeciwko Galerii Pinakoteka Małgorzata Radomska.

Stone (2016)
220 × 145 × 270 cm
włókno szklane, żywica poliestrowa

Prace Tomasza Koclęgi dostępne w Galerii

Exercitiis Magicae

Effugere

Specimen Pondus

Salvis Idealis

Tenaci Perfectus 5/10

Onus Rationum Idealium

Zapraszamy na social media Artysty

Instagram

Strona Internetowa

Facebook

Adres

ul. Norwida 3
80-280 Gdańsk

Godziny otwarcia

pon – pt – 9:00-18:00
sobota – 10:00-14:00
niedziela – zamknięte

Kontakt

58 340 60 60
m.radomska@pinakotekaartist.pl